304 ve 316L paslanmaz çeliğin farkını, doğalgaz ve yoğuşmalı cihaz bacalarında neden 316L seçildiğini ve malzemenin nasıl doğrulanacağını anlatıyoruz.
304 ve 316L, bacada en çok karşılaşılan iki paslanmaz çelik kalitesidir. İkisi de krom ve nikel içeren östenitik paslanmaz çeliktir. Fark, 316L'nin içindeki molibden ve düşük karbondadır. Molibden, asidik ve klorürlü ortamda çeliğin korozyona dayanımını artırır. Baca gazının yoğuştuğu doğalgaz, kaskad ve yoğuşmalı cihaz bacalarında iç cidarda bu yüzden 316L kullanılır.
Kısaca: Atık gazla temas eden ve yoğuşma görebilen iç cidarda 316L seçin. İçinden doğalgaz atık gazı geçmeyen havalandırma ya da kuru hatlarda 304 yeterli olabilir; ama yoğuşmalı bir hatta 304 kullanmak, bacanın ömrünü kısaltabilir. Malzemeyi mıknatısla değil, malzeme sertifikasıyla doğrulayın.
Paslanmaz çeliği paslanmaz yapan, içindeki kromdur. Krom, çeliğin yüzeyinde ince ve kendini yenileyen bir koruyucu tabaka oluşturur. Nikel ise çeliğe östenitik yapı kazandırır; bu yapı şekillendirmeyi ve kaynağı kolaylaştırır.
| Özellik | 304 | 316L |
|---|---|---|
| Malzeme numarası | 1.4301 | 1.4404 |
| Krom / nikel | ~%18 / ~%8 | ~%17 / %10–13 |
| Molibden | Yok | %2–2,5 |
| Karbon | En fazla %0,07 | En fazla %0,03 |
| Asidik yoğuşmaya dayanım | Orta | Yüksek |
| Klorüre karşı (çukurcuk korozyonu) | Daha hassas | Daha dayanıklı |
| Kaynak bölgesi | Kaynak ısısında korozyona daha açık | Düşük karbon sayesinde daha güvenli |
| Mıknatıs | Genelde tutmaz | Genelde tutmaz |
| Fiyat | Daha düşük | Molibden ve nikel nedeniyle daha yüksek |
Doğalgaz yandığında karbondioksit ve su buharının yanında azot ve kükürt oksitleri de oluşur. Baca gazı soğuk bir boru duvarında çiy noktasının altına düşerse su buharı yoğuşur. Bu su, gazdaki oksitleri çözerek asidik hâle gelir. Yanma havasında temizlik maddesi, havuz ya da deniz havası gibi kaynaklardan gelen klorür varsa, yoğuşma suyu daha da aşındırıcı olur.
Asidik ve klorürlü su, paslanmaz çeliğin koruyucu tabakasını noktasal olarak delebilir. Bu korozyona çukurcuk (pitting) korozyonu denir. Molibden bu tabakayı güçlendirir. Çukurcuk korozyonuna dayanımı karşılaştırmak için kullanılan PREN değeri (%Cr + 3,3 × %Mo + 16 × %N) 304'te yaklaşık 18–20, 316L'de yaklaşık 23–25'tir.
Bacada en çok zorlanan yerler kaynak dikişleri ve birleşim noktalarıdır. 316L'nin düşük karbonu, kaynak ısısının etkilediği bölgede tane sınırı korozyonu riskini azaltır.
Kullanılabilir; belirleyici olan, hattan ne geçtiğidir. İçinden doğalgaz atık gazı geçmeyen hatlarda 304 seçilebilir:
İçinden doğalgaz atık gazı geçecekse iç cidar her zaman 316L'dir. Palmiye Baca Sistemleri doğalgaz, kaskad, fırın ve çift cidarlı bacalarda iç cidarı AISI 316L paslanmaz çelikten üretir. Fabrika teslim ve davlumbaz bacalarında da içinden doğalgaz geçecekse 316L kullanılır. Serbest duran bacalarda iç cidar, baca çapına ve atık gaz kimyasına göre 304, 310 ya da 316 kalite paslanmaz çelikten seçilir.
Seçimi şu sorular belirler:
Çift cidarlı bacada dış cidar atık gazla temas etmez. Görevi, aradaki taş yünü yalıtımı korumak ve dış etkilere dayanmaktır. Bu iş için nikel içermeyen ferritik 430 kalite paslanmaz yeterlidir. Palmiye'nin çift cidarlı bacasında iç cidar 316L, dış cidar 430'dur. Yapının ayrıntısı: tek ve çift cidarlı baca farkı.
Gözle ya da mıknatısla 304 ile 316L ayırt edilemez. İkisi de östenitik olduğu için mıknatıs genelde ikisini de tutmaz. Mıknatıs yalnızca ferritik 430 gibi kaliteleri ayırır. Güvenilir yollar şunlardır:
Belgeli bir bacada malzeme, baca uygunluk raporu sürecinde de kayıt altına girer.
Hayır. Doğalgaz bacasında yoğuşma suyu asidik olur; 304 bu ortamda 316L kadar dayanıklı değildir. Palmiye Baca Sistemleri doğalgaz ve kaskad bacalarında iç cidarı AISI 316L paslanmaz çelikten üretir.
İkisi de molibden içerir. 316L'deki "L" düşük karbonu gösterir: karbon en fazla %0,03'tür. Düşük karbon, kaynak bölgesinde korozyon riskini azaltır. Kaynakla birleştirilen baca parçalarında bu yüzden 316L tercih edilir.
304 ve 316L östenitik olduğu için genelde tutmaz; soğuk şekillendirilen bölgelerde hafif tutabilir. Çift cidarlı bacanın dış cidarındaki 430 ferritik çeliktir ve mıknatıs tutar. Bu yüzden mıknatıs testi 304 ile 316L'yi ayırmaz.
316L, 304'te olmayan molibdeni ve daha fazla nikeli içerir. Bu iki element malzemenin fiyatını yükseltir. Buna karşılık yoğuşmalı hatta daha uzun ömür sağlar.
Malzeme sertifikasını ve TS EN 1856-1 ürün etiketini isteyin. Palmiye Baca Sistemleri isteyen müşterisine malzeme sertifikasını verir. Görünüş ve mıknatıs testi yeterli değildir.
Evet. İçinden doğalgaz atık gazı geçmeyen havalandırma hatlarında, örneğin davlumbaz bacasında, 304 seçilebilir. Aynı hattan doğalgaz atık gazı geçecekse iç cidar 316L olmalıdır.
Hizmet sayfası: kapsam, ölçüler ve teklif.
Baca şapkasının görevini, yaygın şapka çeşitlerini, şapka olmadığında ya da yanlış seçildiğinde ne olduğunu ve şapka seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Galvaniz ve paslanmaz çeliğin bacada nasıl davrandığını, doğalgaz bacasında neden paslanmaz seçildiğini ve galvanizin hangi işlerde kullanıldığını anlatıyoruz.
Apartmanlarda sık görülen şönt bacanın yapısını, nasıl çalıştığını, paslanmaz baca sistemlerinden farkını ve cihaz değişirken neye dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
