Baca Çapı Nasıl Belirlenir? Hesapta Gereken Bilgiler

Baca çapı, bacaya bağlanan cihazın gücüne ve atık gaz miktarına, bacanın yüksekliğine, yatay uzunluğuna, dirsek sayısına ve yalıtımına göre TS EN 13384 standardındaki yöntemle hesaplanır. Tek cihazlı bacalar için TS EN 13384-1, birden fazla cihazın bağlandığı ortak ve kaskad bacalar için TS EN 13384-2 kullanılır. Çap, "kaç kW'a kaç milimetre" gibi tek bir tablodan değil, bu hesaptan çıkar.

Baca çapı neden önemli?

Baca, cihazın ürettiği atık gazı güvenle dışarı atabilmek için yeterli çekişi sağlamalıdır. Çekiş; bacanın içindeki sıcak gazla dış hava arasındaki yoğunluk farkından doğar ve borunun direnciyle azalır. Çap bu dengeyi belirler:

• Çap küçükse: Gaz hızı ve direnç artar; gaz yeterince atılamaz, cihaz tarafına geri basabilir. Karbonmonoksit riski oluşur.
• Çap büyükse: Gaz yavaşlar ve geniş yüzeyde soğur. Çekiş zayıflar, yoğuşma artar; cihaz verimsiz çalışır.

Bu yüzden "büyük olsun, zararı olmaz" yaklaşımı da yanlıştır. Doğru çap, cihaz ve bacanın birlikte hesaplanmasıyla bulunur.

Baca çapı hangi standarda göre hesaplanır?

Türkiye'de baca hesabı TS EN 13384 standardına göre yapılır:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın paslanmaz çelik baca birim fiyat tanımı da kesit ve çekiş hesabının bu standarda göre yapılıp raporlanmasını şart koşar. Ayrıntı: paslanmaz çelik baca poz numaraları.

Hesap için hangi bilgiler gerekir?

1. Cihaz bilgileri: Kazan, kombi, fırın ya da jeneratörün marka, model ve gücü. Hesap, cihazın atık gaz miktarı ve sıcaklığı gibi teknik verilerini kullanır; bu veriler cihazın kataloğunda yer alır.
2. Cihazın baca bağlantı çapı: Cihaz çıkışındaki ağız ölçüsü.
3. Dikey uzunluk: Bacanın cihaz bağlantısından çıkış ağzına kadar olan yüksekliği.
4. Yatay uzunluk: Cihazdan dikey bacaya kadar olan bağlantı hattı.
5. Dirsek ve T sayısı: Her parça akışa direnç ekler.
6. Montaj yeri: Bina içi, şaft içi, bina dışı ya da serbest duran. Dış ortamdaki hat daha çok soğur.
7. Baca tipi: Tek cidarlı ya da çift cidarlı ve yalıtım kalınlığı.

Bu bilgiler Palmiye Baca Sistemleri'nin teklif sihirbazında istenen bilgilerle aynıdır.

Yükseklik, dirsek ve yalıtım çapı nasıl etkiler?

Hangi etkenin ne kadar ağır bastığını yalnız hesap gösterir. Tek cidar ve çift cidar seçimi için: tek cidarlı ve çift cidarlı baca farkı.

Kaskad ve ortak bacada çap nasıl belirlenir?

Birden fazla kazanın aynı bacaya bağlandığı kaskad sistemlerde hesap TS EN 13384-2'ye göre yapılır. Burada yalnız ana bacanın değil, kazanları ana bacaya bağlayan kolektörün çapı da hesaplanır.

Palmiye Baca Sistemleri 2'li ile 9'lu arasında kolektör üretir; bir kaskad bacaya en fazla 9 cihaz bağlanabilir. Ayrıntılar: kaskad baca sistemleri.

Baca çapı hesabı Excel ya da tabloyla yapılabilir mi?

İnternette dolaşan tablolar ve Excel dosyaları ancak kaba bir ön fikir verir. Bu tablolar genellikle tek bir yükseklik, düz bir hat ve belirli bir yakıt varsayar; sizin bacanızdaki yatay hattı, dirsekleri, montaj yerini ve yalıtımı hesaba katmaz.

Belgeli bir bacada hesap, TS EN 13384 yöntemini kullanan bir programla yapılır ve raporlanır. Gaz dağıtım şirketleri ve akredite kontrol firmaları bu hesaba bakar. Palmiye Baca Sistemleri baca çapını gaz dağıtım şirketlerinin onayladığı KESA-ALADIN programıyla hesaplar ve TS EN 13384'e göre hesap raporu verir. Süreç için: baca uygunluk raporu nedir, nasıl alınır?

Sık yapılan çap hataları nelerdir?

• Cihaz gücü ve modeli bilinmeden "eskisi neyse o" diye çap seçmek
• Cihaz değiştiği hâlde eski bacayı hesap yapmadan kullanmaya devam etmek
• Yatay hattı ve dirsekleri hesaba katmadan yalnız yüksekliğe bakmak
• Kaskad sistemde ana bacayı hesaplayıp kolektörü unutmak
• Dış cephedeki uzun hatta yalıtımsız tek cidar kullanmak

Teklif için hangi bilgileri göndermelisiniz?

Çapı bilmiyorsanız sorun değil. Aşağıdakileri gönderin; çapı KESA-ALADIN ile TS EN 13384'e göre biz hesaplayalım, teklif aynı gün hazırlansın:

• Cihazın marka, model ve gücü (adet ve kaskad ise kaçlı olduğu)
• Biliyorsanız mevcut ya da projedeki baca çapı
• Dikey ve yatay uzunluk, dirsek sayısı
• Montaj yeri: bina içi, şaft içi, bina dışı ya da serbest duran
• Mümkünse güzergâhın fotoğrafı ya da proje çizimi

Kaynaklar ve standartlar

• TS EN 13384-1: Bacalar, ısı ve akışkanlar dinamiği hesap yöntemleri, tek cihazlı bacalar
• TS EN 13384-2: Bacalar, ısı ve akışkanlar dinamiği hesap yöntemleri, birden fazla cihazlı bacalar
• TS EN 15287-1 ve TS EN 15287-2: bacaların tasarımı, montajı ve devreye alınması
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, birim fiyat tanımı 25.288.5000